Telling the Time

Whole hours (o'clock)
Uair
(hour) is used to signify o'clock. With plural numbers this changes to uairean :
uair - one o'clock seachd uairean - seven o'clock
dà uair - two o'clock ochd uairean - eight o'clock
trì uairean - three o'clock naoi uairean - nine o'clock
ceithir uairean - four o'clock deich uairean - ten o'clock

còig uairean - five o'clock

aon uair deug - eleven o'clock
sia uairean - six o'clock dà uair dheug - twelve o'clock
meadhan là - mid-day
meadhan oidhche - mid-night

† aon is not used before uair to signify one o'clock

Divisions of the hour :
còig mionaidean - 5 minutes fichead mionaid - 20 minutes
deich mionaidean - 10 minutes còig mionaidean fichead - 25 mins
còig mionaidean deug - 15 minutes lethuair - half (half an hour)
cairteal - quarter

Examples
:
For to the hour use gu, and after the hour use an dèidh :
Dè an uair a tha e? - What time is it? (in speech this is often shortened to Dè 'n uair a tha e?)
1.00 - The e uair - It is one o'clock
2.00 - The e dà uair - It is two o'clock
3.05 - Tha e còig mionaidean an dèidh a trì 2.55 - Tha e còig mionaidean gu trì
4.10 - Tha e deich mionaidean an dèidh a ceithir 3.50 - Tha e deich mionaidean gu ceithir
5.15 - Tha e cairteal an dèidh a còig 4.45 - Tha e cairteal gu còig
6.20 - Tha e fichead mionaid an dèidh a sia 5.40 - Tha e fichead mionaid gu sia
7.25 - Tha e còig mionaidean fichead an dèidh a seachd 6.35 - Tha e còig mionaidean fichead gu seachd
8.30 - Tha e lethuair an dèidh a h-ochd
12pm - Tha e meadhan-oidhche / Tha e dà uair dheug
12am - Tha e meadhan-là / Tha e dà uair dheug

the a before numbers is dropped after gu

It is not uncommon to find an uaireadair (lit. of the watch) or a thìde (lit. of time) tagged on to the end of the reply when talking about elapsed time :
Bha mi ann dà uair an uaireadair - I was there for two hours

As in English you do not strictly have to reply starting with Tha e; simply state the time :
Question: Dè an uair a tha e?     Answer: Trì uairean


NEW WORDS

Adjectives
pongail - punctual, exact

Adverbs

air dheireadh - behind (slow as a clock)

air thoiseach - ahead (fast as a clock)

a thìde - of time

gu leth - and a half (an additional half of anything)

Nouns

adhar (m) - air

cairteal (m) - quarter
cairteal na h-uarach - quarter of an hour
trì chairteal na h-uarach - three quarters of an hour

coinneal (m) - candle

diog (m) - second (of time)

gleoc (m) clock

itealan (m) - aeroplane

leannan (m) - sweetheart, lover

mac-talla (m) - echo

searmon (m) - sermon

trèan (m) - train

uaireadair (m) - watch, timepiece

lethuair (f) - half-hour

mionaid (f) - minute
uair (f) - hour, time

Prepositions
an dèidh - after

Verbs

caith, caitheamh - spend (time), wear

cuir seachad, cur seachad - spend (time)
mair, mairsinn - last, endure seall, sealltainn (do) - look, show (to)

EXERCISE 1 Translate into English

1.Bidh an t-itealan a' falbh aig cairteal gu trì feasgar

2.Bidh sinn anns an adhar airson còig uairean a thìde

3.Tòisichidh a' choinneamh mu chòig mionaidean gu ceithir

4.Cuin a bhitheas am bus gu Inbhir Nis a' falbh?

5.Aig lethuair an dèidh a dhà

6.Tha m' uaireadair còig mionaidean deug air dheireadh

7.Bha an gleoc a' sealltainn cairteal an dèidh uair

8.Bha mo leannan lethuair a thìde fadalach

9.Loisg an coinneal air falbh ann an uair gu leth

10.Bha sinn aig a' chèilidh gus cairteal gu aon uair deug

EXERCISE 2 Translate into Gàidhlig

1.The echo returned after ten seconds

2.They spent three quarters of an hour reading

3.The boat arrived punctually at five o'clock

4.He said they spent three hours climbing Ben Nevis

5.They got their dinner at one o'clock

6.The train will arrive at quarter past four

7.The clock was nearly ten minutes fast

8.He said he would come about half-past eight

9.The sermon lasted an hour and a half

10.I was at school before nine o'clock

ANSWERS - EXERCISE 1
1.The aeroplane leaves at quarter to three in the afternoon 2.We'll be in the air for five hours
3.The meeting will start about five minutes to four 4.When will the bus to Inverness be leaving?
5.At half past two 6.My watch is fifteen minutes slow/behind
7.The clock was showing quarter past one 8.My girlfriend/boyfriend was half an hour late
9.The candle burnt away in an hour and a half 10.We were at the ceilidh until quarter to eleven

ANSWERS - EXERCISE 2
1.Thill am mac-talla an dèidh deich diogan 2.Chuir iad seachad trì chairteal na h-uarach a' leughadh
3.Ràinig am bàta gu pongail aig còig uairean 4.Thuirt e gun do chuir iad seachad trì uairean a' streap Beinn Neibhis
5.Fhuair iad an dìnnear-san aig uair 6.Ruigidh an trèan aig cairteal an dèidh a ceithir
7.Bha an gleoc faisg air deich mionaidean air thoiseach 8.Thuirt e gun tigeadh e mu lethuair an dèidh a h-ochd
9.Mhair an searmon uair gu leth 10.Bha mi aig an sgoil ro naoi uairean

This lesson in PDF format

Lessons.gif (3478 bytes)

dm©lelland - Faodar na leasanan seo ath-riochdachadh le aithneachadh dhan ùghdar
dm©lelland - These lessons may be reproduced with credit to the author